Brauðbollur með gulrótum og kotasælu


Í dag rötuðu Eldhússögur í sunnudagsblað Morgunblaðið. Ég var beðin um að gefa uppskrift af bestu súpunni minni.  Ég prófaði nokkrar súpur en niðurstaðan var alltaf sú sama hjá mér og öðrum fjölskyldumeðlimum, fiskisúpan vestan og kjúklingasúpan með karrí og eplum hafa vinninginn! Ég valdi þá síðastnefndu í blaðið auk ljúffengra brauðbolla með kotasælu og gulrótum. Það kom ljósmyndari frá Morgunblaðinu og smellti af myndum af herlegheitunum (allar myndirnar í  þessari færslu eru þó teknar af mér). Það var að auki tekið smá viðtal við mig. Nú skil ég hvernig stjörnunum líður þegar þær eru misskildar og mistúlkaðar í viðtölum! 😉 Ég sagði við blaðamanninn að heimasíðan yrði í framtíðinni góður vettvangur fyrir krakkana til að sækja uppskriftirnar mínar. Alexander hefur til dæmis oft talað um það að hann þurfi að eignast hina og þessa uppskrift hjá mér þegar hann flytur að heiman. Í viðtalinu er hins vegar talað um að ég eigi fleiri en eitt barn sem er þegar flutt að heiman! Það verður hressandi fyrir Ósk og Alexander (og kannski ákveðin pressa!) að lesa þær fréttir þegar þau vakna í dag, ekki lýgur Mogginn! 🙂

Brauðbollurnar eru einfaldar en afskaplega bragðgóðar og mjúkar, sérstaklega nýbakaðar.

Brauðbollur með gulrótum og kotasælu

  • 50 g ferskt pressuger eða 1 bréf þurrger
  • 5 dl volgt vatn
  • 4 dl fínrifnar gulrætur
  • 250 g kotasæla
  • 2 tsk salt
  • 1 msk olía
  • 4 dl heilhveiti
  • 12 dl hveiti
  • 1 egg til penslunar
  • graskersfræ eða sesamfræ
Pressugerið er mulið út í vatnið í skál. Restinni af hráefnunum bætt út í, hveitinu síðast. Deigið hnoðað í vél eða höndunum þar til það er orðið slétt. Því næst er það látið hefast undir blautum klút í 30 mínútur. Ofninn stilltur á 225 gráður. Deigið hnoðað í stutta stund á hveitistráðu borði. Því er svo skipt í tvennt og rúllað í tvær lengjur. Lengjurnar eru skornar í tíu jafna bita hvor. Bitarnir eru mótaðir í bollur sem er raðað á ofnplötu með bökunarpappír undir. Brauðbollurnar penslaðar með eggi og graskersfræjum eða sesamfræjum dreift yfir. Bollurnar látnar hefast í 20 mínútur. Bakað í miðjum ofni við 225 gráður í um það bil 20 mínútur og brauðbollurnar látnar kólna á grind.

Brauðbollur með gulrótum og kotasælu og Eldhússögur í Mogganum


Í dag rötuðu Eldhússögur í sunnudagsblað Morgunblaðið. Ég var beðin um að gefa uppskrift af bestu súpunni minni.  Ég prófaði nokkrar súpur en niðurstaðan var alltaf sú sama hjá mér og öðrum fjölskyldumeðlimum, fiskisúpan vestan og kjúklingasúpan með karrí og eplum hafa vinninginn! Ég valdi þá síðastnefndu í blaðið auk ljúffengra brauðbolla með kotasælu og gulrótum. Það kom ljósmyndari frá Morgunblaðinu og smellti af myndum af herlegheitunum (allar myndirnar í  þessari færslu eru þó teknar af mér). Það var að auki tekið smá viðtal við mig. Nú skil ég hvernig stjörnunum líður þegar þær eru misskildar og mistúlkaðar í viðtölum! 😉 Ég sagði við blaðamanninn að heimasíðan yrði í framtíðinni góður vettvangur fyrir krakkana til að sækja uppskriftirnar mínar. Alexander hefur til dæmis oft talað um það að hann þurfi að eignast hina og þessa uppskrift hjá mér þegar hann flytur að heiman. Í viðtalinu er hins vegar talað um að ég eigi fleiri en eitt barn sem er þegar flutt að heiman! Það verður hressandi fyrir Ósk og Alexander (og kannski ákveðin pressa!) að lesa þær fréttir þegar þau vakna í dag, ekki lýgur Mogginn! 🙂

Brauðbollurnar eru einfaldar en afskaplega bragðgóðar og mjúkar, sérstaklega nýbakaðar.

Brauðbollur með gulrótum og kotasælu

  • 50 g ferskt pressuger eða 1 bréf þurrger
  • 5 dl volgt vatn
  • 4 dl fínrifnar gulrætur
  • 250 g kotasæla
  • 2 tsk salt
  • 1 msk olía
  • 4 dl heilhveiti
  • 12 dl hveiti
  • 1 egg til penslunar
  • graskersfræ eða sesamfræ
Pressugerið er mulið út í vatnið í skál. Restinni af hráefnunum bætt út í, hveitinu síðast. Deigið hnoðað í vél eða höndunum þar til það er orðið slétt. Því næst er það látið hefast undir blautum klút í 30 mínútur. Ofninn stilltur á 225 gráður. Deigið hnoðað í stutta stund á hveitistráðu borði. Því er svo skipt í tvennt og rúllað í tvær lengjur. Lengjurnar eru skornar í tíu jafna bita hvor. Bitarnir eru mótaðir í bollur sem er raðað á ofnplötu með bökunarpappír undir. Brauðbollurnar penslaðar með eggi og graskersfræjum eða sesamfræjum dreift yfir. Bollurnar látnar hefast í 20 mínútur. Bakað í miðjum ofni við 225 gráður í um það bil 20 mínútur og brauðbollurnar látnar kólna á grind.

Gulrótarbrauð með hunangi og hörfræjum


Þetta holla og safaríka brauð er afar einfalt að baka enda er það gerlaust. Það er ákaflega gómsætt á meðan það er enn dálítið heitt, smurt með alvöru smjöri! En það helst safaríkt lengi og það er hægt að rista brauðið þegar á líður. Alexander fannst þetta voða girnilegt brauð og var spenntur að smakka það með heimatilbúnu kæfunni sem var í ísskápnum. Sem betur fer spurði hann um leyfi hvort hann mætti fá sér af þessari girnilegu kæfu. Annars hefði hann hann smurt fersku pressugeri á brauðið! 🙂 Ég hafði keypt pressuger í Hagkaup sem er selt eftir vikt og það leit greinilega út eins og góður kæfubiti!

Já og svo minni ég á að á forsíðu þessarar vefsíðu hægra megin er hægt að ,,læka“ Eldhússögur á Facebook og fylgjast þannig með hvenær nýjar uppskriftir koma inn! 🙂 Nú eða verða áskrifandi í gegnum tölvupóst, þá er hægt að skrá netfangið sitt efst til hægri á síðunni.

Uppskrift (2 brauð):

  • 4 1/2 dl hveiti 
  • 3 dl rúgmjöl
  • 3 dl heilhveiti
  • 1 1/2 dl haframjöl
  • 1/2 msk salt
  • 4 msk hörfræ
  • 1 1/2 msk lyftiduft
  • 1 1/2 msk matarsódi
  • 2 dl mjólk
  • 3 dl súrmjólk eða hrein jógúrt
  • 1 dl hunang
  • 3 dl rifnar gulrætur

Hitið ofninn í 170 gráður. Hveiti, heilhveiti, rúgmjöli, haframjöli, salti, hörfræjum, lyftidufti og matarsóda blandað saman í skál. Mjólk, súrmjólk, hunangi og gulrótum bætt út í. Hrærið saman og skiptið deiginu milli tveggja smurðra brauðforma. Brauðformin sem ég nota eru 25 x 11 cm, mæld að ofan, þau mjókka aðeins niður. Bakið við 170 gráður í 40-50 mínútur. Látið brauðið kólna dálítið í formunum.

Skinkuhorn


Þegar við vorum fyrir vestan bakaði ég skinkuhorn einn daginn og tók með í ferðalag á Rauðasand. Rauðisandur er dásamlegur staður, við vorum þarna í 18 stiga hita og sól. Tær sjór og ótrúleg sandströnd sem er umkringd af tignarlegum fjallgarði gerir þetta að einum fallegasta stað landsins. Allur matur bragðast sérstaklega vel úti í fallegu umhverfi! Ég pakkaði skinkuhornunum sjóðandi heitum í lokaða poka. Þannig héldust þau volg og safarík. Að þessu sinni notaði ég bara skinkumyrju inn í hornin, ég smyr frekar þykkt lag af henni. En það er hægt að nota skinkumyrju ásamt bæði skinku og rifnum osti inn í hornin til að gera þau sparilegri. Eins getur verið gott að blanda saman skinkumyrju og beikonosti.
Uppskrift:
  • 100 gr. smjör
  • 900 gr. hveiti
  • 60 gr. sykur
  • 1/2 tsk. salt
  • 1/2 lítri mjólk
  • 1 bréf þurrger (ca. 12 g)
  • 1 egg til að pensla hornin með (líka hægt að nota mjólk)

Fylling:

  • 2 pakkar skinkumyrja.

Aðferð:

Smjörið brætt og mjólkin sett saman við, blandan á að vera um 35°c heit. Blandið geri og sykri saman við, pískið létt saman. Látið standa í 10 mín. Hveiti bætt við og allt hnoðað saman þar til deigið er slétt og samfellt.  Látið deigið lyfta sér undir rökum klút í 45 mínútur. Deiginu skipt upp í nokkar minni einingar. Hver eining er flatt út í hring, smurð með skinkumyrju, skorin í geira (gott að nota pizzuhníf) og hverjum geira rúllað upp frá breiðari endanum. Hornunum raðað á bökunarplötu og þau pensluð með eggi  Það er gott að leyfa hornunum að lyfta sér í 15-20 mínútur áður en þau eru sett í ofninn. Hornin eru bökuð við 225 gráður í 8-10 mínútur eða þar til þau eru orðin gullinbrún.

Brauðréttur og rúllutertubrauð


Hér á Íslandi er varla haldin afmælisveisla án þess að bjóða upp á góðan brauðrétt eða tvo. Fyrir afmælisveislur geri ég vanalega venjulegan brauðrétt í eldföstu móti, rúllutertubrauð og svo einn annan brauðkynsrétt, til dæmis tortillur, ostasalat, skonsutertu eða annað slíkt. Ég er alltaf á höttunum eftir góðum uppskriftum af brauðréttum. Í framhaldi af því er ég búin að þróa mína eigin uppskrift af brauðrétti í eldföstu móti sem ég er ánægð með.

Brauðréttur í eldföstu móti:

  • 250 gr. sveppir
  • 1 búnt ferskt brokkolí
  • 1 stk. stór rauð paprika
  • 1 blaðlaukur
  • ca 200 gr skinka, skorin í stimla
  • 1 piparostur, skorin í litla bita
  • 1 brieostur eða camembert, rifinn niður
  • 1-2 pelar rjóma
  • smjör
  • grænmetiskraftur, 1-2 teningar
  • kryddblanda, t.d. Best á allt eða Töfrakryddið frá Pottagöldrum
  • brauð, ca. 2/3 af heimilisbrauði
  • hunangs dijon sinnep
  • rifinn ostur

Búið til samlokur úr brauðinu, smurðar með dijon snnepi, gætið þess að nota ekki of mikið af sinnepinu. Skerið skorpuna af (má halda henni) og rífið samlokurnar eða skerið í litla ferninga. Setjið brauðið í botninn á eldföstu smurðu móti. Skerið sveppi, papriku, brokkolí og púrrlauk í litla bita og steikið ásamt skinkunni í smjöri á pönnu. Bætið piparostinum, brieostinum og grænmetiskraftinum útí, kryddið og látið ostin bráðna. Rjóminn er settur út í að síðustu og athugið að sósan á að vera þunn. Hellið sósunni yfir brauðið og stráið rifnum osti yfir. Bakið í ofni við 200 gráður í 15-20 mínútur eða þar til osturinn er orðinn gullinbrúnn. Þessi uppskrift passar í mjög stórt eldfast form eða tvö minni.

Uppskriftina af rúllutertubrauðinu sem ég geri hér kemur, að mig minnir, upphaflega úr brauðréttabók Hagkaup en ég gerði smá breytingar á henni. En í brauðréttabókinni eru margar góðar uppskriftir. Þar er til dæmis líka uppskrift af rúllutertubrauði með pepperóní sem er líka mjög góð.

Rúllutertubrauð

  • 1 stk. rúllutertubrauð
  • 1 stk. beikon smurostur
  • 2 msk. rjómi
  • 4 msk. majónes
  • 250 g beikon skinka
  • 4-6 lúxus beikonsneiðar
  • 1/2 dós grænn aspas
  • 100 gr sveppir skornir smátt
 Steikið beikonið og þerrið. Steikið sveppina í smjöri. Lækkið hitann og setjið smurostinn með smá aspassafa út á pönnuna og hrærið í þar til osturinn er orðinn mjúkur. Bætið rjómanum og majónesinu út í og blandið vel saman. Skerið beikonið og skinkuna í bita og blandið saman við ásamt aspasnum. Hellið blöndunni yfir rúllutertubrauðið og rúllið upp. Smyrjið rúllutertubrauðið með majonesi og dreifið rifnum osti yfir. Bakið við 200°C í um 20 mín. eða þar til osturinn hefur fengið góðan lit.

Focaccia brauð


Focaccia brauð er mjög vinsælt á Ítalíu. Ofan á það er sett ólífuolía, kryddjurtir og salt en jafnvel líka ostur, kjöt eða laukur. Algengasta útgáfan er þó með ólífum, rósmarín og kryddjurtum. Ef þið eigið góða hvítlauksolíu eða aðra kryddolíu heima er gott að nota slíkar olíur á brauðið í stað venjulegrar ólífuolíu. Þetta brauð er afar gott með ýmiskonar salötum.

Focaccia-brauð

  •  250 g vatn
  • 500 g hveiti
  • 50 g ólífuolía
  • 1 tsk salt
  • 15 g pressuger
  • ferskt rósmarín og ólífur, líka gott að nota kokteiltómata
  • maldon salt
  • ólífuolía til að pensla á brauðið

Hnoðið deigið saman eins og venjulegt brauðdeig, leyfið að standa í skál 30 mínútur, hnoðið upp aftur og látið standa í 15 mínútur til viðbótar. Þrýstið deiginu út á ofnplötu og myndið ca 2 cm þykkan ferkantaðan brauðhleif, látið hefast. Stingið fingri í deigið og myndið holur hér og þar, penslið brauðið með ólífuolíu, sparið ekki olíuna, sumar holurnar mega vera vel fylltar af olíu. Stingið svo ólífum og rósmarín í holurnar, maldon salti stráð yfir. Bakið brauðið við 230°C í 10-15 mínútur eða þar til brauðið er orðið fallega brúnt.

 

Grillað Naan brauð eða bakað


Þvílíkur dásemdar sumardagur í gær! Ég þurfti bara að vinna fram að hádegi og fór því heim og útbjó brunch úti á palli fyrir krakkana og þá vini sem voru í húsinu. Jóhönnu og Gyðu vinkonu hennar fannst svo heitt að það urðu að nota „sól“hlíf á á meðan þær snæddu! Síðan var uppblásna sundlaugin dregin fram ásamt vatnsslöngunni, afar vinsæl afþreying á heitum degi. Á brunch borðinu var ég meðal annars með crousant sem maður kaupir frosið og óbakað (fæst í Bónus). Crousantin eru bökuð í ofni og borin fram heit og fersk, hrikalega góð, öll tíu stykkin hurfu eins og dögg fyrir sólu! Hvet ykkur til að kippa með einum svona poka í næstu Bónus ferð!

Um kvöldið var að sjálfsögðu grillað eins og heyrir til á svona góðum degi. Meðal þess sem rataði á grillið var uppáhaldsbrauð fjölskyldunnar, naan brauð. Þetta brauð baka ég oft á hefðbundinn hátt en eftir að hafa verið kynnt fyrir grilluðu naanbrauði af góðum vinum okkar, matgæðingunum Frissa og Jóhönnu, grillum við yfirleitt naan brauðið á sumrin. Þetta er afar einföld og góð uppskrift. Krakkarnir elska þetta brauð, ég geri oft tvöfalda uppskrift en samt klárast brauðið á mettíma! Það er best að bera það fram nýbakað og rjúkandi heitt en það helst mjög safaríkt lengi. Í uppskriftinni er hrein jógúrt en ég hef notað ab-mjólk með góðum árangri og núna notaði ég gríska jógúrt sem kom mjög vel út. Hér að neðan fylgir uppskrift af brauðinu bæði grilluðu og bökuðu á hefðbundinn hátt.

Nanbrauð (10 stykki) 

200 ml. mjólk
2 msk sykur
1 poki þurrger
600 gr hveiti
1 tsk. salt
2 tsk. lyftiduft
4 msk. ólífuolía
1 dós hrein jógúrt (180 gr við stofuhita, má líka nota ab-mjólk eða gríska jógúrt)

Ofan á brauðið:

1 msk. maldon salt
1 msk indversk kryddblanda (garam masala)
25 gr. smjör (brætt)
1-2 hvítlauksrif
ferskt kóríander (má sleppa)

Setjið ger og sykur saman í skál og hellið volgri mjólk yfir, pískið létt saman. Látið standa í 15 mín. Blandið síðan hveiti, salti, lyftidufti, olíu og jógúrt saman við germjólkina. Hnoðið degið þar til að það verður mjúkt. Látið deigið hefast í skál í klukkustund við stofuhita. Hitið ofninn í 275 gráður. Blandið kryddinu og saltinu saman á disk. Skiptið deiginu í 10 hluta og hnoðið kúlur úr þeim. Fletjið síðan kúlurnar nokkuð þunt og þrýstið þeim ofan í kryddblönduna. Raðið brauðunum á plötu sem er klædd bökunarpappír og bakið þau í 5-7 mínútur. Bræðið smjörið í potti, setjið pressaðan hvítlaukinn saman við smjörið og dreypið því strax á heit brauðin. Klippið kóríander síðan yfir brauðin ef þið viljið. Berið fram strax á meðan brauðin eru heit.

Ef brauðin eru grilluð er kryddblandan sett á eftir grillun Það er lítið mál að grilla brauðin í stað þess að baka þau í ofni. Það þarf að smyrja þau með ólífuolíu á báðum hliðum. Einnig þarf að passa að hafa brauðin ekki of stór og hafa þau vel flöt þannig að þau nái að bakast í gegn. Þau geta nefnilega verið mjög stutt á grillinu áður en þau byrja að brenna að utan, ca. 1-3 mínútur á hvorri hlið á háum hita. Fylgist bara með þeim mjög vel, um leið og þau fara að dökkna mikið þarf að snúa þeim við. Það er svo hægt að pensla brauðin strax eftir grillun með smjör- og kryddblöndunni, leyfa þeim að jafna sig í nokkrar mínútur og bera þau svo fram. Ég nota oft bara smjör, hvítlauk og salt og sleppi kryddinu eða jafnvel bara smjör og salti.

Grillbrauð


Síðasta kvöldið í sumarbústaðnum ákvað ég að reyna nýta afganga í kvöldmatinn. Fyrir utan ávexti og grænmeti átti ég einn pylsupakka en ekkert pylsubrauð. Ég ákvað því að búa til brauðdeig:

Uppskrift
 
6 dl hveiti
3 dl vatn
1 pk þurrger
2 msk ólífuolía
1 tsk sykur
1 tsk salt

Deig 
Hafið vatnið fingurvolgt. Olían sett út í volgt vatnið í skál, þurrgeri, sykri og salti blandað vel saman við hveitið og þurrefnunum loks hrært saman við vökvann. Hnoðið deigið þar til það verður slétt og samfellt. Látið deigið í hveitistráða skál og látið það lyfta sér á hlýjum stað í 1 klst. eða þar til það hefur tvöfaldað umfang sitt.

Bakstur 
Hnoðið deigið aftur og skiptið því í tvo hluta. Skiptið hvorum deighluta í 5-6 hluta og búið til pylsu úr hverjum þeirra sem síðan er vafið utan um grillspjót. Stráið örlitlu hveiti yfir deigspjótin og látið hvíla í 20 mín. á bakka eða plötu. Raðið deigspjótum á grillið og látið bakast þar til þau eru fallega steikt. Snúið spjótunum nokkrum sinnum þannig að úr verði 3-4 hliðar á hverju brauði. Bökunartíminn fer eftir glóðarhitanum í grillinu en þau eru fljót að bakast, u.þ.b. 2 mín. á hverri hlið við meðalhita. Úr uppskriftinni fást 10-12 smábrauð. Ég vafði sumum deighlutum upp á spjót en öðrum utan um pylsurnar. Einnig setti ég ólífur í sum brauðin.

Það þarf bara að passa að hafa grillið ekki á of háum hita, fylgjast vel með brauðinu og snúa því reglulega.

Úr þessu varð alveg ágætis máltíð! 🙂

Fljótlegt fimmkornabrauð


Þetta brauð er afar fljótlegt þar sem það þarf bara að hefa sig í 10-15 mínútur. Þetta er því upplagt brauð til að hafa með kvöldmatnum án þess að baksturinn krefjist mikillar skipulagningar eða tíma. Ég hnoða það ekkert með höndunum, læt það bara hnoðast í Kitchen Aid. Ég hef deigið líka það blautt að ég get lítið mótað það, helli því bara á ofnplötuna! Sem sagt afar fljótlegt en gott brauð. Í upphaflegu uppskriftinni er bara heilhveiti og hveiti, ég bætti við fimmkornablöndu. En það er líka hægt að sleppa henni. Eins er hægt að hafa bara hveiti, þá er komið voða gott hvítt brauð en auðvitað ekki eins hollt.


Fimmkornabrauð

  • 1 dl. fimmkornablanda
  • 5 dl. heilhveiti
  • 3 dl. hveiti
  • 1 pakki þurrger
  • 1 tsk. salt
  • 3 tsk. sykur
  • 4½ dl. volgt vatn
  • 3/4 dl. matarolía

Aðferð:

1. Mælið vatn, olíu, þurrger og sykur og hrærið saman, látið bíða í 10 mín
2. Bætið þurrefnum út í og hnoðið (ég gerði það með hnoðara í hrærivél).
3. Látið deigið hefast í 10-15 mínútur (má auðvitað hefast lengur ef það er tími til þess)
4. Hnoðið deigið vel saman og setjið á ofnplötu.
5.Penslið brauðið með vatni (ég bætti við sesamfræum).
6. Bakið brauðið í 10-15 mínútur við 200 gráður.